<HTML><HEAD>
	<LINK href="../styles/styles.css" type="text/css" rel="stylesheet">
</HEAD>
<BODY BGCOLOR="#ffffff" topMargin=0>
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 width=880 border=0>
  <TBODY>
  <TR>
    <TD vAlign=top rowSpan=1 style="width: 175px">
        <table border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="170">
            <tr>
                <td width="170" heigth="45">
                    <SPAN class=headline>Links</SPAN><br><br></td>
            </tr>
            <tr>
                <td width="170">
                </td>
            </tr>
            <tr>
                <td class="menulink" width="170">
                    <a href="http://www.pn.org.mt" target="_blank">
                        www.pn.org.mt</a></td>
            </tr>
            <tr>
                <td class="menulink" width="170">
                    <a href="http://www.maltarightnow.com" target="_blank">
                        www.maltarightnow.com</a></td>
            </tr>
            <tr>
                <td class="menulink" width="170">
                    <a href="http://www.gov.mt" target="_blank">www.gov.mt</a></td>
            </tr>
            <tr>
                <td height="17" width="170">
                </td>
            </tr>
            <tr>
                <td width="170">
                </td>
            </tr>
            <tr>
                <td>
                </td>
            </tr>
            <tr>
                <td height="10" valign="bottom" width="160">
                    <img alt="" height="1" src="../images/menu_div.gif" width="120" /></td>
            </tr>
            <tr>
                <td class="small" height="10" valign="bottom" width="160">
                    <br />
                    <strong>Residenza :</strong><br />
                    <br />
                    2, Villa Hallelu Yah
                    <br />
                    Triq tas-Silg
                    <br />
                    Marsaxlokk
                    <br />
                    <br />
                    <strong>Ufficcji :<br />
                    </strong>
                    <br />
                    52, Triq il-Kbira, Zurrieq
                    <br />
                    1, Triq id-Dejqa, Valletta<br />
                    <br />
                    <br />
                    <strong>Mob :</strong> 999 888 77
                    <br />
                    <br />
                    <strong>E-mail : </strong><a href="mailto:f.debono@gmail.com"><span style="color: #0000ff">
                        f.debono@gmail.com</span></a><br />
                    <br />
                </td>
            </tr>
            <tr>
                <td style="height: 10px" valign="bottom" width="160">
                </td>
            </tr>
            <tr>
                <td background="../top/orange.gif" heigth="45" valign="bottom" width="160">
                    <img src="../images/a.gif" style="width: 40px; height: 35px" /></td>
            </tr>
        </table>
      </TD>
            
    <TD width=10 rowSpan=1>
        &nbsp;<img name="" src="../images/blank.gif" style="width: 50px" />
    </TD>
    
    
    <TD vAlign=top bgcolor=white>
              <table width="100%" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" >
                  <tr>
                      
                      <TD colspan="4" class=programnews vAlign=top bgColor=#ffffff style="height: 18px">
                      </TD>
              
              </tr>
                  <tr bgColor=#e5e5e5 style="font-size: 12pt">
                      <td width=10 style="height: 50px">
                      </td>
                      <td style="height: 50px">
                      <SPAN class=headline><span style="color: #000000"> IL- RWOL TAL- MAGISTRAT INKWERENTI&nbsp;<br />
                      </SPAN>
                          <SPAN class=small>Franco Debono :. Gunju 08 :. Parlament ta Malta </span>&nbsp;</SPAN>
                      </td>
                      <td width=10 style="height: 50px">
                      </td>
                  </tr>
                  <tr bgcolor="#eeeeee">
                      <td width="10" colspan="4">
              <img id="IMG1" src="qorti.jpg" /></td>
                  </tr>
                  <tr bgColor=#eeeeee>
                      <td width=10>
                          <img name="" src="../images/blank.gif" style="width: 25px" /></td>
                      <td class=small>
                      <P style="text-align: justify">
          <br />
                          <strong>Mr Speaker, jekk hemm qasam li dan il-gvern ċertament għandu biex ikun kburi,
                              huwa ċertament il-qasam tal-ġustizzja u l-intern. Ċertament li matul is-snin f’dan
                              il-qasam il-poplu tagħna għamel kisbiet kbar u llum is-sistema legali tagħna hija
                              waħda mill-iktar avvanzati. Pero’ xtaqt nitkellem illum dwar dispożizzjoni li filwaqt
                              li tinsab fil-liġi, tinsab fuq l-istatue book għadha ma daħlitx fis-seħħ.<br />
                              <br />
                          </strong>Nemmen bi sħiħ li llum wasal iż-żmien sabiex isiru l-preparamenti neċessarji
                          sabiex din id-dispożizzjoni permezz ta’ avviż legali tidħol fis-seħħ. Qiegħed nagħmel
                          riferenza hawnhekk b’mod partikolari għad-dispożizzjoni fejn persuna li tkun suspettata
                          ta’ reat u tkun qed tiġi investigata mill-pulizija jkollha d-dritt li jkollha l-assistenza
                          ta’ avukat.
                          <br />
                          <br />
                          Kif inhi l-pożizzjoni llum persuna lit kun arrestata mill-pulizija matul il-ħin
                          ta’ l-interrogazzjoni m’għandhiex ebda dritt li tikkonsulta ma’ avukat. Dik hija
                          l-pożizzjoni legali sal-lum. Fil-Kodiċi Kriminali pero’ hemm dispożizzjoni li tibdel
                          u temenda din il-pożizzjoni, liema emenda pero’ għadha ma daħlietx fis-seħħ peress
                          li għadu ma sarx l-avviż legali relattiv. U jien inħeġġeġ hawnhekk sabiex isiru
                          l-preparamenti neċessarji sabiex isir dan l-avviż legali għax inħoss li kif inhi
                          prattikament illum il-pożizzjoni ħafna mill-pajjiżi demokratiċi avvanzati tal-lum
                          fejn hemm proprju d-dritt ta’ l-assistenza legali waqt l-interrogazzjoni, waqt li
                          persuna tista’ tkun suspettata ta’ reat jew tista’ tkun b’xi mod ieħor qed tassisti
                          l-pulizija fl-investigazzjonijiet tagħhom ikollha d-dritt u l-fakulta’ li tikkonsulta
                          ruħha ma’ avukat tal-fiduċja tagħha.
                          <br />
                          <br />
                          Nemmen li kemm il-prosekuzzjoni, kemm l-awtoritajiet f’dak l-istadju li jkunu għadhom
                          qed jinvestigaw, kemm id-difensur konsulent legali, it-tnejn għandhom rwol fundamentali
                          x’jaqdu. Nemmen li din id-dispożizzjoni tkun ukoll ta’ assistenza għall-korp tal-pulizija.
                          Għandna korp tal-pulizija llum li ċertament jagħmel ġieh lil dan il-pajjiż, għandna
                          korp tal-pulizija llum li għandu r-rispett taċ-ċittadini ta’ dan il-pajjiż. U allura
                          ċertament jekk kemm-il darba din id-dispożizzjoni tidħol fis-seħħ se tkompli żżid
                          mhux biss li l-garanziji għall-amministrazzjoni tal-ġustizzja iżda wkoll assistenza
                          għall-istess korp tal-pulizija għax sal-lum x’jiġri fil-kamra ta’ l-interrogazzjoni
                          fejn ikun hemm il-persuna suspettata biss u membri tal-pulizija hija xi ftit jew
                          wisq imdawra f’arja ftit jew wisq misterjuża.
                          <br />
                          <br />
                          Issa jekk se jkunu qed jinfetħu l-bibien kif hemm kontemplat u kif fil-fatt diġa’
                          għedt din hija liġi li għaddiet minn dan il-parlament kif inhu kontemplat allura
                          jkun hemm iktar serenita’, ikun hemm iktar garanzija għaċ-ċittadin għax hawnhekk
                          qed nitkellmu fuq persuna aħna fis-sistema legali tagħna għandna sa l-aħħar tal-proċeduri
                          l-preżunzjoni ta’ l-innoċenza, aħseb u ara iktar u iktar fl-istadju ta’ fejn għandek
                          inti persuna li għadha fl-istadju pigri ta’ investigazzjoni, fl-istadju prematur
                          fejn il-pulizija jkollha ftit indizji minn hemm u ftit indizji minn hawn, u għadha
                          qiegħda tagħmel l-investigazzjoni tagħha kemm hu iktar importanti li jkollna s-salvagwardji
                          neċessarji, is-salvagwardji xierqa li mbagħad għandna u li matul is-snin żviluppajna
                          u komplejna mmodernizzajna matul imbagħad l-iter proċesswali tal-proċess kriminali
                          kollu. Il-proċess kriminali huwa intiż fl-umli fehma tiegħi sabiex jassigura li
                          l-persuna li tkun preżunta innoċenti jkollha smiegħ xieraq. Huwa importanti li dan
                          is-salvagwardji u dawn il-garanziji ma jibdewx biss minn dak il-mument li persuna
                          titressaq il-qorti, imma jkunu wkoll – u hawnhekk qed nagħmel riferenza partikolari
                          għal din id-dispożizzjoni – anke qabel il-persuna titressaq il-qorti u filwaqt li
                          tkun qed tiġi nvestigata. U allura naħseb li wasal iż-żmien illi nibdew naħsbu serjament
                          illi jekk forsi hemm bżonn kmamar adegwati fejn isiru dawn l-inkontri bejn l-avukati
                          u l-persuni suspettati u li jkollhom il-ħtieġa u li jitolbu li jkunu jistgħu jużaw
                          din il-proċedura, allura wieħed irid jara li dawn il-preparamenti jseħħu sabiex
                          din il-proċedura tidħol fis-seħħ.<br />
                          <br />
                          Punt ieħor li forsi xtaqt naċċenna għalih huwa li nemmen li wasal iż-żmien illi
                          jkun hemm distinzjoni fundamentali bejn il-kariga ta’ maġistrat inkwirenti u maġistrat
                          ġudikanti. Kif inhi s-sistema llum, filwaqt illi nemmen li għandna ġudikatura soda
                          li rnexxielha toħroġ anke minn żmienijiet turbolenti li għaddiet minnhom fil-passat
                          riċenti, imma ħarġet minnhom b’mod tajjeb, illum il-ġudikatura tagħna tgawdi rispett
                          kbir f’dan il-pajjiż, għandha kredibilita’ u fiduċja taċ-ċittadini ta’ dan il-pajjiż,
                          pero’ nemmen illi wasal iż-żmien illi jkun hemm, kif diġa’ għidt, distinzjoni bejn
                          ir-rwol ġudikanti ta’ maġistrat u r-rwol inkwirenti ta’ l-istess maġistrat fejn
                          għandek maġistrat illi jilbes żewġt ikpiepel. Kif inhi s-sistema llum, għandek maġistrat
                          illi r-rwol tiegħu ta’ inkwirenti jkun jifforma parti mill-pulizija esekuttiva fejn
                          għandek reat li ġie rrappurtat, allura hemmhekk il-maġistrat jikkonduċi l-inkjesta,
                          jaħtar l-esperti, ikun f’kuntatt dirett mal-pulizija esekuttiva, imbagħad l-istess
                          maġistrat jilbes il-kappell l-ieħor ta’ maġistrat ġudikanti fejn hemmhekk umbagħad
                          hemm il-garanziji ta’ indipendenza u mparzjalita’ garantiti kemm mill-kostituzzjoni
                          ta’ Malta kif ukoll mill-Konvenzjoni Ewropea. Fil-fehma tiegħi ż-żewġ karigi huma
                          nkompatibbli u nemmen illi qed nitolbu wisq mill-ġudikanti tagħna, qed nitolbu li
                          l-istess persuni jilbsu dawn iż-żewġ ikpiepel fejn għandek sistema fejn kull maġistrat
                          ikun ta’ l-għassa hemm sistema ta’ rotazzjoni fejn bażikament kuljum ikun hemm maġistrat
                          differenti u r-reati li jiġu rrappurtati jmissu lil dak il-maġistrat illi jkun ta’
                          l-għassa. Dan biex ma nsemmix ukoll li nemmen illi hemm ċerti maġistrati li l-work
                          load li għandhom wieħed irid jara jekk għandhomx aktar milli jifilħu jerfgħu. U
                          minkejja dan, jiena li ilni għal dawn l-aħħar tmien snin naħdem fil-qorti kuljum
                          naf kemm anke jekk hemm din is-sitwazzjoni, il-ġudikanti kollha jwettqu l-funzjonijiet
                          tagħhom b’mod eżemplari u anke min forsi għandu work load kbira, ukoll jara kif
                          jagħmel biex jiddisċarġja l-funzjonijiet tiegħu b’mod tajjeb u b’mod effiċjenti.
                          Kif kont qed nispjega, meta jiġi rappurtat reat dan il-maġistrat – li jkun jifforma
                          parti mit-team li jkun il-maġistrat inkwirenti – ikollu wkoll il-funzjoni ta’ maġistrat
                          ġudikanti, fejn hemmhekk bħala persuna, bħala istituzzjoni, bħala qorti indipendenti
                          u mparzjali trid tiġġudika bejn il-każ tal-prosekuzzjoni u l-każ tad-difiża. Nemmen
                          illi għandna nistudjaw il-possibilita’ illi jkollna, kif għandhom del resto pajjiżi
                          oħrajn, maġistrati addetti mir-rwol ta’ inkwirenti u jkollok imbagħad maġistrati
                          oħra li l-funzjoni tagħhom tkun dik illi jiġġudikaw ta’ maġistrati ġudikanti. Nemmen
                          illi fejn għandek sitwazzjoni fejn forsi maġistrat ikollu quddiemu każ ta’ persuna
                          li jrid jiġġudika quddiemu, forsi quddiem l-istess maġistrat jista’ jagħti l-każ
                          li tkun għaddejja nkjesta fejn dak l-istess maġistrat ikun hawnhekk qed jilbes il-kappell
                          mhux ta’ maġistrat ġudikanti, imma ta’ maġistrat inkwirenti. U nemmen – kif diġa’
                          għidt – illi s-sistema kif inhi minkejja li qed titħaddem u għaliex għandna ġudikanti
                          ta’ ċerta serjeta’, ċertament illi s-sistema qed titħaddem sew, pero’ nemmen illi
                          din is-sistema nistgħu ntejbuha kemm fl-aħjar interess taċ-ċittadini kif ukoll fl-interess
                          tal-ġustizzja mingħajr ma nkunu qed nitolbu żżejjed minn dawn il-ġudikanti, filwaqt
                          illi nkunu qed nitolbuhom jilbsu dawn iż-żewġt ikpiepel ikolli ngħid kuntrastanti.
                          <br />
                          <br />
                          Mr Speaker, nagħlaq billi nfaħħar l-isforzi li saru mill-gvernijiet Nazzjonalisti
                          preċedenti fejn il-kodiċi kriminali ġie emendat b’mod estensiv, il-kodiċi kriminali
                          li forsi konna waqajna ftit lura, pero’ naħseb qatt minn meta kien ġie promulgat
                          il-kodiċi kriminali ma saru l-emendi estensivi li saru riċentement, fejn ġew introdotti
                          reati ġodda, fejn ġew emendati pieni u allura l-kodiċi kriminali ġie emendat biex
                          iżomm il-pass ta’ żmien u għandna kodiċi kriminali li jixraq lill-pajjiż modern
                          u fl-istadju ta’ żvilupp illi wasal pajjiżna.
                          <br />
                          <br />
                          Ma nistax ma nfaħħarx ukoll it-tibdil li sar fil-korp tal-pulizija biex illum, kif
                          diġa’ għidt, għandna korp tal-pulizija li huwa rispettabbli u li joffri protezzjoni
                          liċ-ċittadini u huwa garanzija għaż-żamma ta’ l-ordni. Pero’ kif għidt ukoll, importanti
                          li l-libertajiet taċ-ċittadini mhumiex xi ħaġa garantita, imma rridu nkomplu nkunu
                          viġilanti l-ħin kollu għalihom biex ikunu salvagwardati. U nemmen illi fiż-żewġ
                          emendi – waħda minnhom li diġa’ qegħda fil-kodiċi kriminali u nemmen li m’għandux
                          ikun hemm diffikulta’ biex titpoġġa fis-seħħ u l-oħra li nemmen li għandu jkun hemm
                          dibattitu dwarha – inkunu qegħdin inkomplu fit-triq illi diġa’ qabad dan il-gvern
                          sabiex il-libertajiet ta’ l-individwu jkunu dejjem rispettati u l-istat dejjem jipproteġihom
                          ġelożament.
                          <br />
                          <br />
                          Grazzi.&nbsp;<br />
                          <br />
                          <strong>Franco Debono
                              <br />
                              Fl- aggornament tal-25 ta' Gunju 2008<br />
                          </strong>
                          <br />
                      </P>
      </td>
                      <td width=10>
                          <img name="" src="../images/blank.gif" style="width: 25px" /></td>
                  </tr>
                  <tr bgcolor="#eeeeee">
                      <td width="10">
                      </td>
                      <td class="small">
                      </td>
                      <td width="10">
                      </td>
                  </tr>
                  </table>
               
      </TD>
      <td align="center" valign="top" width="10">
          <IMG height=8 src="../images/a.gif" width=10></td>
   </TR>
   </TBODY>
   </TABLE>
   </BODY>
   </HTML>
�